Stań tam, gdzie otwarto pierwszy teatr anatomiczny

Cortile Antico, Stary Dziedziniec, to architektoniczne serce Palazzo Bo, odbudowane przez Andreę Moroniego w późnym XVI wieku. Dookoła biegną dwa poziomy kolumnowych loggii, a niemal każda powierzchnia między kolumnami nosi wykuty herb — setki ich, od najwcześniejszych stuleci uniwersytetu po schyłek XVII wieku.

Każda tarcza w Cortile Antico upamiętnia rektora, profesora lub jedną z historycznych studenckich „nacji" uniwersytetu — stowarzyszeń, w których organizowali się studenci z danego kraju. Przejście loggią to kamienny apel uniwersyteckiej międzynarodowej obecności, na stulecia przed tym, zanim międzynarodowa edukacja stała się marketingowym hasłem.

Sala dei Quaranta, Sala Czterdziestu, zawdzięcza swoją nazwę czterdziestu portretom uczonych, którzy wykładali lub studiowali w Padwie między XIV a XIX wiekiem, pochodzących z ponad dwudziestu krajów i namalowanych przez Gian Giacomo dal Forno. Zachowała się tu katedra samego Galileusza, zbudowana po to, aby studenci mogli go dostrzec ponad wypełnioną salą.

25 czerwca 1678 roku wenecka szlachcianka Elena Lucrezia Cornaro Piscopia obroniła doktorat z filozofii związany z tą salą, odpowiadając na pytania dotyczące dwóch losowo wybranych fragmentów Arystotelesa. Zainteresowanie było tak ogromne, że egzamin przeniesiono do katedry w Padwie, a ona została pierwszą kobietą na świecie, która zdobyła stopień uniwersytecki.

Teatr Anatomiczny został zamówiony w 1594 roku i zainaugurowany w 1595 roku przez Girolamo Fabrici d'Acquapendente, który przez pięćdziesiąt lat piastował katedrę chirurgii i anatomii w Padwie. Podczas gdy wcześniejsi anatomiowie, w tym Andreas Vesalius na dziesięciolecia przed nim, korzystali z tymczasowych teatrów budowanych i rozbieranych na potrzeby każdej sekcji, Fabrici zbudował coś trwałego: stromy lej koncentrycznych drewnianych rzędów wokół niewielkiego centralnego podestu.

Zainaugurowany 16 stycznia 1595 roku teatr pozostaje, zasadniczo w pierwotnej formie, najstarszą zachowaną salą tego rodzaju na świecie. Ciała sekcjonowane w tym miejscu pochodziły spośród skazanych na śmierć, a zgodnie ze zwyczajem spoza Padwy i Wenecji — aby żadne z tych miast nie patrzyło na własnego obywatela na stole.

William Harvey studiował w Padwie od grudnia 1599 roku i w 1602 roku uzyskał tytuł doktora medycyny, kształcąc się pod okiem samego Girolamo Fabriciego — założyciela Teatru Anatomicznego, który odkrył już struktury przypominające zastawki wewnątrz żył. Harvey zabrał tę obserwację do Anglii, gdzie stała się podstawą jego własnej teorii ciągłego krążenia krwi.

Padewska tradycja anatomiczna wydawała na świat wybitne postacie także po Harveyu: ponad sto lat później wykładał tu Giovanni Battista Morgagni, pamiętany jako ojciec nowoczesnej anatomii patologicznej. Sam teatr pozostawał w nieprzerwanym użytku aż do 1872 roku, gdy rozrastający się wydział medyczny przeniósł się do specjalnie wzniesionych budynków w innej części Padwy.

Od późnych lat trzydziestych do wczesnych czterdziestych XX wieku, za rektoratu Carla Antiego, uniwersytet zlecił Gio Pontiemu przekształcenie reprezentacyjnych sal Palazzo Bo. Ponti zaprojektował około pięciuset pojedynczych elementów — krzeseł, biurek, drzwi, szaf — dla Rektoratu, Sala dei Quaranta, Aula Magna oraz czterech sal dyplomowych, współpracując przy oświetleniu z Pietro Chiesą z Fontana Arte.

Efekt sąsiaduje bezpośrednio z sześcioma wiekami starszego kamienia i fresków: pasiaste posadzki z lastryko i śmiałe XX-wieczne meble we wnętrzach, które Galileusz rozpoznałby po samych proporcjach. Ta warstwa pałacu prezentowana jest wyłącznie na trasie weekendowej i świątecznej, obok zabytkowych sal, które widzi każdy zwiedzający.

Twój bilet rezerwuje miejsce na jednej z trzech wizyt: cotygodniowej trasie Historycznej, weekendowej trasie Palazzo Bo i Gio Ponti albo weekendowym wejściu samoobsługowym. Wszystkie trzy obejmują Cortile Antico, Aula Magna, w której wykładał Galileusz, Sala dei Quaranta z jego pulpitem oraz Teatr Anatomiczny z 1595 roku, oglądany z oryginalnej posadzki.

Wyjścia z przewodnikiem odbywają się po włosku i angielsku — język wybierasz przy rezerwacji godziny — a każda trasa ma taryfy dla dorosłych, seniorów, młodzieży i rodzin. Ponieważ Palazzo Bo pozostaje czynnym budynkiem uniwersyteckim, dokładna trasa może się nieznacznie zmieniać w związku z wydarzeniami akademickimi.

W dni powszednie Palazzo Bo zwiedza się wyłącznie na trasie Historycznej z przewodnikiem, z wyjściami po włosku przez cały dzień i po angielsku obecnie o 11:30, 13:30 i 16:30. W soboty, niedziele i święta trasa z przewodnikiem — Palazzo Bo i dwudziestowieczność Gio Pontiego — dodaje wnętrza z lat 30.–40. XX wieku, z wyjściami po angielsku obecnie o 11:30, 14:30 i 16:30.

W dni weekendowe i świąteczne można też zarezerwować wejście samodzielne — wstęp o wyznaczonej godzinie z punktami audio na miejscu. Niezależnie od wybranej trasy miejsce spotkania to kasa biletowa między dwoma wewnętrznymi dziedzińcami Palazzo Bo, dostępna od wejścia przy Via VIII Febbraio — przyjdź kilka minut przed zarezerwowaną godziną.

Padwa leży na głównej linii kolejowej między Wenecją a Mediolanem. Bezpośrednie pociągi odjeżdżają z Venezia Santa Lucia co 15–20 minut i docierają do Padova w zaledwie 26 minut. Ze stacji Padova Palazzo Bo znajduje się około 20 minut spacerem wzdłuż Corso del Popolo lub krótką przejażdżką tramwajem linii SIR1 do pobliskiego przystanku Ponti Romani.

Kierowcy powinni liczyć się z tym, że historyczne centrum Padwy objęte jest typowymi włoskimi ograniczeniami ruchu, i zaplanować parkowanie na obrzeżach oraz dojście pieszo. Centralne położenie Palazzo Bo sprawia, że Kaplica Scrovegnich, Bazylika św. Antoniego, Orto Botanico i Prato della Valle są łatwo dostępne pieszo lub tramwajem.